Паляк Мікалай Кубовіч жыве ў аграгарадку пад Смаргонню і дапамагае грамадзянам Польшчы купляць нерухомасць у Беларусі. У красавіку 2025 года ён стварыў агенцтва: дапамагае ў выбары дамоў у вёсцы і афармленні дакументаў, суправаджае і працуе перакладчыкам. Палякі дзівяцца нізкім коштам, а іх улады папярэджваюць аб небяспецы.

Мікалай родам з Кракава. У родным горадзе ён скончыў факультэт псіхалогіі і гуманітарных навук аднаго з прыватных універсітэтаў, а потым з’ехаў жыць і працаваць у Вільню. Выкладаў польскую для замежнікаў, займаўся перакладамі і карэктурай тэкстаў. Акрамя таго выступаў як вулічны артыст – акрабат і жанглёр. У 2022 годзе ён паступіў на юрыдычны факультэт Беларускага дзяржаўнага эканамічнага ўніверсітэта, а яшчэ праз год пераехаў жыць у Беларусь.

Прыцягвае палякаў у Беларусь таннасцю і прыгожай прыродай

Кубовіч пасяліўся ў аграгарадку Ардашы ў Смаргонскім раёне і, як сам сцвярджае, цяпер жыве паміж гэтым месцам і Мінскам. Спачатку ён працаваў SEO-спецыялістам у кампаніях-рэзідэнтах Парку высокіх тэхналогій, але ў 2025 годзе кінуў працу ў карпарацыях і стварыў сваё агенцтва нерухомасці. Яно называецца “Zakazane Państwo” (“Забароненая дзяржава” — пол.).

Логотип агентства Zakazane Państwo
Лагатып агенцтва Zakazane Państwo

– Улічваючы бягучую сітуацыю на рынку нерухомасці (у Польшчы – Hrodna.life), многім людзям аб уласным жыллё даводзіцца толькі марыць. Цэны ў нашага ўсходняга суседа па-ранейшаму вельмі прывабныя, а геаграфічная і культурная блізкасць робяць гэтую краіну прывабным напрамкам для набыцця дома сваёй мары. Прырода Беларусі захапляе і адрозніваецца прыгожымі азёрамі і лясамі, там можна купіць дом і здабыць душэўны спакой і стабільнасць, – піша Мікалай.

Сайт агенцтва працуе з красавіка 2025 года. Акрамя таго, агенцтва прасоўваюць у Facebook, TikTok, X, Instagram, Threads, Ban Bye і YouTube. Многія з гэтых каналаў Мікалай пачаў весці яшчэ вясной 2023 года, калі рэгулярна ездзіў у Беларусь у сувязі з вучобай.

Праўда, эксперты навуковай і акадэмічнай камп’ютарнай сеткі (NASK – польскі дзяржаўны даследчы інстытут, які займаецца кібербяспекай) сцвярджае, што сайт існуе з 2022 года. Агенцтва Міколая трапіла ў сферу ўвагі інстытута вясной 2026 года. Як палічыў NASK, у сукупнасці сацыяльныя сеткі агенцтва з траўня 2023 года па красавік 2026 года згенеравалі амаль 810 тысяч рэакцый і праглядаў.

“Пачобута ледзь адпусцілі” і “Беларусь – краіна з будучыняй”. Як палякі рэагуюць на прапановы купіць дом у Беларусі

У канцы сакавіка 2026 года Мікалай адзначаў продаж 10-га дома палякам. Аб’явы на яго старонках з’яўляюцца кожныя некалькі дзён. Як правіла, Кубовіч прапануе сельскія дамы без рамонту з участкамі на некалькі дзясяткаў сотак. Іх кошт складае ад некалькіх да некалькіх дзесяткаў тысяч долараў. Часта гэта адаптаваныя пад палякаў аб’явы з “Куфара”.

— Ну, кошт толькі браць, але Пачобута толькі адпусцілі, а Лукашэнка ў любы момант можа нас засадзіць практычна за дробязі, — каментуе паляк адзін з апошніх пастоў.

— Вітаем выбітнага эксперта па Беларусі. Бачу, што ў вас ёсць шырокія веды, атрыманыя падчас сядзення на канапе, наша агенцтва вельмі вам зайздросціць і захапляецца, — адказвае яму Мікалай.

Затое яшчэ пяць каментатараў – зацікаўлены ў куплі і папрасілі кантакт. Таксама каментатары ўдакладняюць, ці будуць рады палякам у Беларусі, ці не закрыюць межы і ці можа наогул грамадзянін Польшчы купіць дом. Радуюцца, што ў краіне ёсць АЭС і няма “зялёных” дабавак да тарыфаў на электраэнергію.

Сярод каментатараў, якія настроены да бізнэсу Мікалая пазітыўна, пераважаюць тыя, хто лічыць інфармацыю аб сітуацыі ў Беларусі ў мэйнстрымных польскіх медыя прапагандай і ў агульным настроены скептычна да Захаду і палітыцы Еўрасаюза. “Выключай польскія СМІ і ўключай мысленне. Запрашаем у Беларусь свабодных людзей. Беларусь — гэта краіна з будучыняй”, — тыповы адказ Мікалая падпісчыкам, якія сумняваюцца ў тым, ці бяспечна грамадзяніну Польшчы купляць дом у Беларусі.

Чытайце таксама: Усё больш расіян цікавіцца нерухомасцю ў Беларусі. Гродна – адзін з самых папулярных напрамкаў

Сам Кубовіч таксама не сумняваецца, што Беларусь – свабодная краіна. “У Беларусі ў многіх аспектах больш свабоды, чым у Еўропе. Калі вас зацікавіць нешта больш, чым танныя палёты, зразумееце”, — напісаў ён у TikTok у адказ на пытанне, куды з Мінска лятаюць самалёты.

“У гэтым сезоне колькасць недарагіх дамоў рэзка скарацілася, таму ў пошуках варыянтаў для любога кашалька мы адпраўляемся на ўсход ад Віцебска, у краю, дзе нарадзіўся Марк Шагал. У вёсцы Разумова, недалёка ад пасёлка Лёзна, можна купіць стары драўляны домік «з душой». Недалёка мяжа з Расіяй, добрая адпраўная кропка для наведвання фестывалю “Славянскі базар” у Віцебску”, — піша Мікалай у наступнай прапанове.

Колькі каштуюць паслугі пасярэдніка?

На сваім сайце Мікалай тлумачыць, што ён не рыэлтар і не бярэ адсотак ад продажу нерухомасці, а займаецца выключна перакладам і падрыхтоўкай дакументаў.

Цяпер цэны на яго паслугі такія:

  • Кансультацыя і падрыхтоўка прыезду – 75 рублёў
  • Пошук прапаноў, адаптаваных пад патрэбы кліента – 75 рублёў
  • Поўны дзень пераводу пры праглядзе дамоў – 300 рублёў
  • Адзін візіт у дзяржаўную ўстанову – 150 рублёў
  • Увесь дзень візітаў ва ўстановы – 300 рублёў

Кубовіч папярэджвае, што з 1 чэрвеня 2026 года кошты вырастуць на 30%. З’явіцца і новая паслуга: юрыдычная кансультацыя, адаптаваная пад патрэбы кліента – 150 рублёў.

Як паляку паехаць у Беларусь: парады бывалых ёсць у Facebook

Каб прыцягваць палякаў у Беларусь, Мікалай стварыў у Facebook групу “Zwiedzaj Białoruś”. Папулярная суполка з такой назвай ужо была ў сацсетцы, але цяпер яна прыпынена з меркаванняў бяспекі: яго калісьці стварыла рэдакцыя “Белсата”, які цяпер у Беларусі прызнаны “экстрэмісцкім фармаваннем”.

Новая група (яна так і называецца – “Zwiedzaj Białoruś NOWA GRUPA”) ужо сабрала 1400 падпісчыкаў. У ёй кожны дзень з’яўляюцца публікацыі. Палякі, якія збіраюцца ў Беларусь упершыню, пытаюцца ў больш вопытных суайчыннікаў пра ўсё: колькі грошай браць з сабой, ці працуюць у Беларусі польскія банкаўскія карты, дзе шукаць начлег, як заплаціць за платныя дарогі і дзе купіць страхоўку. На амаль любы пытанне можна атрымаць канкрэтны адказ ад чалавека, які ўжо пабываў у Беларусі. Мікалай часта ўключаецца з абмеркавання з акаўнта “Zakazane Państwo”.

Чытайце таксама: Ці адновіць Польшча пасажырскія цягнікі з Беларуссю?

Частае пытанне да Мікалая – як зарабляць у Беларусі, калі гэта небагатая краіна з невысокімі заробкамі. Сам сабе Кубовіч адказвае, што тут ён зарабляе больш, чым у Польшчы. Пра кліентаў ён дадае, што з заходнімі пенсіямі жыць у Беларусі можна камфортна. Як прыклад ён прыводзіць пакупнікоў, якія аформілі здзелку ў снежні 2025-га. Пара палякаў Веслава і Анджэй доўга працавалі ў Англіі, а на пенсіі вырашылі купіць дом на вёсцы ў Беларусі.

Польскія эксперты папярэджваюць пра небяспеку

Міхал Марэк, эксперт па супрацьдзеянні дэзінфармацыі і кіраўнік групы па аналізе ўнутраных пагроз NASK, у размове з журналістамі польскага інфармацыйнага агенцтва PAP паведамляе, што “Zakazane Państwo”  — не адзіная такая фірма. Аналагічную дзейнасць вядуць і іншыя суб’екты, хоць пакуль яны не маюць настолькі масавага ахопу. На думку аналітыка, гаворка ідзе пра спалучэнне бізнэс-дзейнасці з распаўсюджваннем прапаганды, якія «адбельваюць» імідж Беларусі і закліканыя заахвоціць палякаў прыехаць у гэтую краіну.

— На жаль, такія дзеянні ўпісваюцца ў схему працы беларускіх службаў. Немагчыма з упэўненасцю сказаць, ці быў гэта праект, створаны імі з самага пачатку або пераняты імі пазней, — ацаніў Марэк.

Эксперт NASK нагадаў, што ў апошнія месяцы беларускія ўлады абвінавацілі некалькіх выпадковых польскіх грамадзян у шпіянажы пасля перасячэння мяжы. Беларускі бок выкарыстоўвае такія сітуацыі для ціску на Польшчу.

— Прынцып просты: не хочаце рызыкаваць і трапіць у беларускую турму – не ездзіце ў Беларусь. Гэта тычыцца не толькі вядомых, актыўных людзей, але і ўсіх, — падкрэсліў Марэк.

Ён таксама звярнуў увагу на тое, купля можа скончыцца стратай грошай – улічваючы ўзровень карупцыі ў Беларусі і свабодную трактоўку існуючых законаў чыноўнікамі.

Чытайце таксама: Маніпуляцыя замест фактаў: як у Гродне перапісваюць польскія навіны

Купля нерухомасці за межамі Еўрапейскага саюза патрабуе глыбокага веды мясцовага заканадаўства і рынку, адзначыў Пётр Яжыньскі з фірмы Jarzyński & Partners, намеснік старшыні Камітэта нерухомасці нацыянальнай гандлёвай палаты. Нават у ЕС заканадаўства можа адрознівацца, а ў аўтарытарнай краіне, як Беларусь, пакупнік можа сутыкнуцца з чымсьці зусім неспадзяваным. Напрыклад, замежніка проста не прапусцяць праз мяжу, нягледзячы на наяўнасць нерухомасці ў краіне.

– У Польшчы я б хутчэй не чакаў сітуацыі, калі ў кагосьці нешта забяруць раптоўна без кампенсацыі і без выканання канстытуцыйных стандартаў, – падкрэсліў Яжыньскі.

“Не займайся палітыкай і ўсё будзе ў парадку”. Палякі ў Facebook не вераць папярэджанням

У Facebook адзін з падпісантаў “Zakazane Państwo” апублікаваў спасылку на матэрыял, дзе Марэк і Яжыньскі папярэджваюць палякаў не ехаць у Беларусь.

“Чорт, гэта праўда? Не адзін чалавек пісаў тут, што ездзіў туды і нічога падобнага не было”, — каментуе паляк папярэджанні пра магчымыя затрыманьні. У абмеркаванні грамадзяне Польшчы ўзгадваюць толькі адно затрыманне, якое скончылася абменам, тады як “тысячы палякаў спакойна выехалі і вярнуліся”. Хтосьці нават купіў дом у Беларусі — і задаволены. Маўляў, не займайся палітыкай — і ўсё будзе ў парадку.

— Беларусь – адна з самых бяспечных краін Еўропы; журналісты нясуць лухту пра арышты турыстаў… поўнае глупства; людзі ветлівыя, кошты даступныя, чыста; а пабоі — ад хуліганаў або ад сілавікоў — можна атрымаць толькі па ўласным жаданні, — піша каментатар.

“Адчуваю, што польскаму ўраду ўсё ж такі не падабаецца, што палякі разумнейшыя за іх, і яны зараз жа закрыюць межы”, – заключаюць каментатары. Яны заклікаюць не звяртаць на тэкст з папярэджаннямі экспертаў ніякай увагі.

Таго ж меркавання і ўладальнік “Zakazane Państwo” Мікалай Кубовіч.

Денис Мисюля